Osmanlı Sultanı II. Bayezid’in emri ile Oğlu şehzade Ahmet
tarafından cami, medrese,imaret ve muvakkithane oluşan
külliyenin inşasına 1485 yılında başlanmış ve 1486 yılında tamamlanmıştır Külliyeye daha sonraki yıllarda sıcak su ve kar sebili, 1842 yılında muvakkithane ile ikinci bir şadırvan ile 6 dükkân eklenmiştir.
Külliye 1668-69 yılındaki depremden zarar görmüş ve onarılmıştır.
Amasya II. Bayezid Camii, Ters T planlı olarak algılanmasına rağmen tabhane odaları yoktur. Yapıda kuzeydeki daha küçük iki kubbe ile örtülü orta mekân, yanlara doğru üç küçük kubbe ile genişletilmiştir.
Kuzeyde beş bölümlü bir son cemaat yeri vardır. Yapının son cemaat yerinin iki yanında tek şerefeli birer minare yer almaktadır. Doğudaki minare yivli olarak düzenlenmiştir.
Yapı, renkli taş işçiliği ile kapı ve pencere kanatlarındaki ahşap bezemeleri açısından dikkat çekicidir. Caminin doğusunda tek sandukalı türbede şehzade Osman gömülüdür.
Caminin batısında, (U) planlı revaklı açık avlulu, on sekiz hücreden ibaret medrese yer almaktadır. Medrese günümüzde il Halk Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.
Caminin doğusunda, (L) plânlı imaret bulunmaktadır. Bugün,
esas fonksiyonuna uygun olarak Amasya ValiliÄŸi Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nın aşevi olarak kullanılmaktadır.
Amasya II. Bayezid Külliyesi’nin şadırvan kubbesi ile muvakkithanesinin tavan eteği manzara resimleri bakımından
ayrıca önem taşıyan eserlerdir.
19. yüzyılda onarılan veya yeniden inşa edilen şadırvanın kubbesinde İstanbul manzaralarına yer verilmiştir.Bu manzaralardan birinin Bayezid Külliyesi olduğu anlaşılmaktadır. Benzer tasvirler 1840 yılında inşa edilen muvakkithanede de yer almaktadır. Kare planlı olan yapının süslü ahşap tavan eteğinde ağaçlıklı bir tabiat içerisinde
resmedilmiş çeşitli yapılar ve köprülerden oluşan manzaralar ve kent tasvirleri vardır. Bu resimlerden birinin Bayezid Camii tasviri olduğu düşünülmektedir. Her iki minare hizasında bulunan yaşlı çınar ağaçlarının külliye ile yaşıt olduğu tahmin edilmektedir. 2009 yılında
imaretin kuzeyinde bulunan büyük tonozlu odanın içerisine
Amasya il Özel idaresince Minyatür Amasya Maket Müzesi
yapılmış olup, 2010 yılında ziyarete açılmıştır.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
