GAZİ MUSTAFA KEMAL PAŞA ORTAOKULU (KADIKÖY İLK MEKTEP) -KADIKÖY
MİMAR KEMALETTİN ESERLERİ:
Kadıköy 35. İlk Mektep (Gazi Mustafa Kemal Paşa Ortaokulu) Kadıköy'de Yeldeğirmeni Mahallesi, Halitağa Caddesi'ndedir. 1925 ve 1927 yılları arasında yapılmıştır.
Yapının banisi Mustafa Kemal Atatürk'tür. Okul binası ilk olarak Kadıköy 35. İlk Mektep olarak anılmıştır; daha sonra Gazi Mustafa Kemal Paşa İlkokulu adı verilmiştir. İlkokulların ve ortaokulların birleşmesinden sonra Gazi Mustafa Kemal Paşa İlköğretim Okulu olmuştur.
Zemin katla beraber üç katlı olan yapı U planlı olarak düzenlenmiştir. Yapının ön cephesi olan doğu cephesinde birinci kattan giriş sağlanırken, arka cephede ise zemin kattan giriş sağlanır. Binanın içinde kuzey ve güney kenarları arasında koridor uzanır; koridorun doğusuyla batısında ise dikdörtgen planlı ve kare planlı mekanlar vardır. Merdivenler ise koridorun kuzeyine ve güneyine yerleştirilmiştir.
Tüm cephelerde, zemin katla birinci katta dikdörtgen biçimli, ikinci katta sivri kemerli pencereler vardır. Yapı geniş saçaklara sahiptir. Giriş cephesinin ortasında bulunan çıkma yapının aksiyal tasarımına vurgu yapar . Ayrıca giriş cephesinin ortasında ve köşelerinde de çıkmalar vardır. Ortada bulunan çıkma daha geniştir. Çıkmanın ikinci katında üç açıklıklı geniş bir sivri kemer, kemerin önünde ise bir balkon bulunur.
Ön cephede tüm üst kat pencerelerinin üzerinde kaval silmeler vardır. Buna ek olarak tüm pencerelerin arasında, cepheyi dikine kesen silmeler ve ikinci kat pencerelerinin üzerinde mavi renkli çiniler mevcuttur. Arka cephede de en üst kat pencerelerinin üzerinde yeşil çiniler mevcuttur. Söz konusu mavi ve yeşil renkli çiniler tek renkli çinilerdir.
Binanın arka cephesinde bulunan çıkma içindeki giriş kapısı bulunması yapıyı dönemin diğer eğitim yapılarından ayıran bir özelliktir. Üç katlı bir yapı olması ve yalnızca üst kat pencerelerinin sivri kemerli, diğer kat pencerelerinin sadece düz lentolu olması bir başka özgün noktadır. Ön cephesindeki giriş çıkmasında bulunan süslemeler binanın arka cephesindeki çıkmada da bulunması özgün bir ayrıntıdır.
Yapının arka cephesi de, cephenin ortasında bulunan bir çıkmayla hareketlendirilmiştir. Bu çıkmanın üzerinde de yeşil renkli çiniler vardır. Yapının iç mekan zemini de karosiman zemin kaplamalarına sahiptir. Kuzey ve güney cephelerinin ortasında da üç cepheli çıkmalar bulunur. Yapı betonarmedir ve dört yöne eğimli kırma çatıyla örtülüdür.