YEŞİLKÖY SULTAN ABDÜLMECİD HAN ÇEŞMESİ – BAKIRKÖY - İSTANBUL
Bir köşe çeşmesi olan Sultan Abdülmecid Han Çeşmesi, Bakırköy İlçesinin Yeşilköy Mahallesinde Bezm-i Âlem Camii bitişiğinde yer almaktadır. Sultan Abdülmecid tarafından
1258/1842 yılında yaptırılan eser, zaman içinde değişime uğramış ve yan sokaklara bakan cephelerindeki sekiz adet yalağı da 1960 yıllarda kaldırılmıştı.
Eserin çeşme nişi üzerine yerleştirilmiş ve altı sütun/altı satır şeklinde düzenlenmiş kitabesi şu şekildedir:
“Menba’-ı ayn-ı adâlet hazret-i zıll-i Hüdâ
Ya’ni Hân Abdülmecid şâhenşeh-i iklim-güşâ
Öyle sultân-ı cihân-ârâ ki daim fikreti
Sû be sû i’mâr-ı âlem def’-i zulm ü nâ-becâ
Seyl-i kahrı sürmede hâşâk-i ter-î düşmeni
Cû-yı lütfi ser be ser celb etmede dâim duâ
Bâğ-ı dehre çün zülâl-i adli verdikçe hâyât
Sayesinde râhat üzre olmada bây ü gedâ
Dâima hayrata sarf etmekde lütf u himmeti
Menba’-ı cûdun akıtdı o pür-ihsân-ı mâ
İşte ez-cümle Ali Paşa-yı abd-i hâssına
Emr idüp bu çeşme-i zîbâyı kıldı çün binâ
Ya’ni ol zât-ı necib-i nâzır-ı Harbiyye kim
Böyle Âsaf öyle şahenşah-ı devrâna sezâ
Hızr idüb tevfikini ol Âsaf-ı zi-şânâ Hak
Âb-ı hayâtı şeh-i devrâna oldı reh-nümâ
Vâlidi sultân Mahmud’un idüp rûhunu şâd
Kevser icrâ eyledi ol pâdişâh-ı kâm-revâ
Katresin nûş eyleyen bulur hayât-ı câvidan
Cüst ü cû gel eyleme işte budur âb-ı bekâ
Bir içim su yoğ iken bu karyede câri olur
Saye-i şâhânede azb-i fürât oldı atâ
Bahr olur evsâf-ı şâhı eylesem tafsil eğer
Katredir bû hâme-i rû-yı siyehden mâ-cerâ
Eylesün ikbâl ü ömr ü şevketin Allah füzûn
Teşnegân bu çeşmeden içdikçe âb-ı cân-fezâ
Ağlasun cûlar gibi düşmenlerin güldükçe sen
Kec bakanlar devletine jâle-veş olsun hebâ
Neşr olunsun su gibi âvâz-ı nusret âleme
Leşker-i din-i mübîn etdikce düşmenle vegâ
Şâkira evsâf u medhin bu musaffâ çeşmenin
Bir beyitte iki tam tarihle kıldım edâ
Çeşme-i âb-ı hayâtı yapdı el-hak pâdişah
İç hemân sen âb Hân Abdülmecid’e kıl duâ
Ketebehu abdü’l-müznib Mehmed Vuslati 1258”
Mermer malzeme ile inşa edilen çeşmenin üzerinde, silmelerle kademelendirilmiş ve geniş olmayan bir saçak vardır. Saçağın alt kısmında yer alan mermer blokların üzeri bezemesiz
bırakılmıştır. Bu bloklar çeşmenin iki yanında yer alan dikdörtgen gövdeli sütunlar tarafından taşınmaktadır. Bu iki sütun arasına yapılan çeşme cepheden hafif taşırılmıştır.
Çeşmenin iki yanında dinlenme sekilerinin üzerinden itibaren yükselen pilastrlar bulunmaktadır.
Pilastrların başlıkları üzerine bir adet girland ve çiçek motifi yapılmıştır. Fazla derin olmayan
çeşme nişinin iki tarafında yine kısa, dikdörtgen gövdeli birer pilastr yer almaktadır. Çeşme nişinin üzerini örten yuvarlak kemerin kilit taşı noktasına kabartma tekniğiyle bir adet gülbezek motifi yapılmıştır. Çeşmenin önünde bir adet dikdörtgen formlu yalağı bulunmaktadır.
KAYNAK: BİR GÜÇ TEMSİLİ OLARAK TANZİMAT DÖNEMİ ÇEŞMELERİ: (Fazilet KOÇYİĞİT)
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
YEŞİLKÖY SULTAN ABDÜLMECİD HAN ÇEŞMESİ – BAKIRKÖY - İSTANBUL Fotoğraf Galerisi