SULTAN 1. AHMET KÜLLİYE MEDRESESİ – SULTANAHMET –FATİH –İSTANBUL
Sultanahmet Medresesi, Sultanahmet Meydanı’nda, Sultan I Ahmed’in (1603–1617) 1610–1617 yıllarında yaptırmış olduğu yapı topluluğu cami, hünkâr kasrı, türbe, darü’l-hadis medresesi, darü’l-kurra sıbyan mektebi, çeşme, sebiller, darüş’şifa, imaret, hamam ve arastadan meydana gelmiştir. Yapı topluluğunun mimarı Sedefkâr Mimar Ağa’dır.
Bu yapı topluluğunun bir bölümünü oluşturan Darü’l-Hadis Medresesi külliyenin kuzeydoğusunda, türbenin yakınında yer almaktadır. Medrese kıbleye paralel olarak dikdörtgen planlı bir avlu çevresinde yapılmıştır Medrese revaklar, hücreler ve dershane-mescitten meydana gelmiştir. Ayrıca türbenin girişi hücrelerin arasındaki bir geçit ile revaklara bağlanmıştır. Kesme taştan yapılan medresenin dikdörtgen planlı avlusunun ortasına da yuvarlak mermer bir havuz yerleştirilmiştir. Bu havuzun üzerinin altı sütunla taşınan bir çatı ile örtüldüğü sanılmaktadır. Avlu etrafında sıralanmış 24 hücre bulunmaktadır. Osmanlı mimarisinde medreselerde genellikle 12 veya 16 hücre olmasına karşılık bu medresede hücre satısının 24’e çıkması yaptıranın padişah ile bağlantılı olduğunu düşündürmektedir.
Medrese hücrelerinin çoğunda dışarıya ve revaklara açılan pencereleri bulunmaktadır. Hücreler içerisinde nişler ve bir de ocağa yer verilmiştir. Hücrelerin üzerleri küçük kubbelerle örtülmüştür Hücrelerin kuzey köşesine yerleştirilen dershaneye kuzeydoğudan girilmektedir. Zeminden üç basamakla yükseltilmiş olan bu dershanenin mescit olarak kullanıldığı da kıble duvarındaki mihraptan anlaşılmaktadır. Kütlevi görünümdeki dershane kuzeybatıdan hücrelerle birleşmektedir. Cephelerinde iki katlı pencerelerin bulunduğu dershanenin üzeri pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür.
Medrese 1924 yılına kadar faaliyetini sürdürmüş, 1935 yılında onarılmış ve avlusu camlı bir çatı ile örtülmüştür. Günümüzde Başbakanlık Arşiv Genel Müdürlüğü’nün deposu olarak kullanılmaktadır.
Kubbelerde, özelliğini tamamen yitirmiş olan kurşunlar toplanarak, kubbelerdeki onarımlar tamamlanarak kubbe örtüsü kurşun imalatları tamamlanmıştır.
Medresenin mescid kubbe iç kısmında yapılan badana raspası sonrasında tüm kubbe alanını kapsayan malakari kalemişi yüzeyleri tespit edilmiştir. Boya yapılarak kapatılan tüm tezyinatlı yüzeyler itinalı badana raspa işlemi sonrasında ortaya çıkarılmıştır. Ortaya çıkarılan yüzeylere gerekli konservasyon çalışmaları titizlikle ve itinalı bir şekilde yapılmakta olup büyük ölçüde onarım süreci tamamlanmıştır.
Medrese iç avlusunda bulunan ve örneğine az rastlanılan yekpare mermerden su haznesine sahip şadırvanda üst çatı örtüsü günümüze gelememiştir. fakat sütunlar avlu içinde varlığını korumuştur. Onaylı restorasyon projesi kapsamında şadırvan özgün kimliğine kavuşturulmak için gerekli çalışmalara devam edilmektedir.
Mermer söveler, sütunlar, kemerler ve revak avlusu cephelerindeki mermer kaplamaların temizlik ve onarımı yapılmıştır. Mescide ait ahşap kündekari kepenk kanatlarının konservasyon çalışmaları tamamlanmıştır. Medrese kapsamında restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
