AYVALIK -SAATLİ CAMİ( HAGİOS IOANNES KİLİSESİ) –BALIKESİR
Kilise 1870 yılında inşa edilmiştir. Mübadeleden sonra 1928 yılında camiye çevrilmiştir. 1944 yılında Ayvalık’ta meydana gelen depremde kilisenin çan kulensin üst kısmı yıkılmıştır. Cami olarak yeniden işlevlendirilen kilise, çan kulesinde bulunan saatten dolayı Saatli Cami olarak anılmaktadır.
Plan Özellikleri:
Doğu- Batı yönünde uzanan dikdörtgen, zemin kat bakımından bazilikal, üst örtü bakımından kapalı haç planlı bir yapıdır.
Doğusunda dıştan üç cepheli, içten yuvarlak bir apsisi vardır. Apsisin iki yanına ikişer niş yapılmıştır. Bemanın iki yanındaki pastaforyum odalarından protesisin kuzey duvarına çeşitli büyüklüklerde dört niş yapılmıştır. Batıda kuzey- güneye hafif çıkıntı yapan narteksi vardır.
Narteksin kuzey-güney yönündeki dıştan kare, içten yuvarlak mekanlar galeriye çıkan merdivenlerdir. Kuzey- güney haç kollarında ikişer pencere açıklığı yer almaktadır. Ancak güneydeki pencerelerden biri camiye çevrildikten sonra kapatılarak mihraba dönüştürülmüştür. Yapıya giriş batıdan tek giriş açıklığı ile girilir. Girişin iki yanında birer pencere bulunur. Yapıyı içerden ‘’U’’ şeklinde dolaşan bir galeri katı bulunmaktadır.
Çan Kulesi:
Kule kare kaide üzerinde yükselmektedir. Gövdesine açılan nişlerin içinde sivri kemerli pencereler vardır ve burada gotik mimari etkileri görülür. Nişlerin köşesindeki sütunlar nişin üzerindeki sivri kemerli alınlıkları taşır. Kulenin üzerinde saat bulunmaktadır.
Süsleme Özellikleri:
Yapı camiye çevrildikten sonra kilisede yer alan tasvirlerin hepsinin üzeri sıvanarak kapatılmıştır. Çapraz tonozların merkezinde altın yaldızlı çiçek motifi görülmektedir. Taşıyıcı sütunlar ve yonca şekilli payelerin başlıkları korint tarzdadır. Doğuda apsis ve pastaforyum odalarında herhangi bir süsleme unsuru görülmemektedir. Naos’un orta mekanını örten kubbenin pandantif geçişlerinde, alçıdan yapılmış bitkisel süslemeler bulunmaktadır.
Mihrap:
Yuvarlak kemerli nişi bulunmaktadır. Kemerler yivli sütunlarla taşınmaktadır ve sütun başlıkları korint tarzdadır. Mihrap nişi önüne alçıdan bir perde motifi yapılmıştır. Yine Çınarlı Caminin mihrabında görülen niş içersinde perde motifi saatli cami mihrabında da görülmektedir. Mihrap C ve S kıvrımlı bitkisel süsleme ile taçlandırılmıştır.
Minber:
Minber ahşaptandır ve sadedir. Üzerinde herhangi bir süsleme unsuru görülmemektedir.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
