Yanındaki Kadiri Tekkesi’nin bir hizmeti olarak 1737’de Topçubaşı İsmail Ağa tarafından yaptırılan çeşmenin suyu, I. Mahmud'un annesi Saliha Sultan tarafından getirtilmiştir.
Tophane’de, Kadiriler Yokuşu’ndaki Kadirihane Tekkesi’nin cümle kapısının yanında yer alan ve Topçubaşı İsmail Ağa tarafından 1731’de yaptırılan çeşmenin suyu, I. Mahmud'un annesi Saliha Sultan tarafından getirtilmiştir.
Bu nedenle zaman zaman Saliha Sultan Çeşmesi olarak anılmıştır. Çeşme, Kadirihane Tekkesi’nin bir hizmeti olarak özellikle buraya yaptırılmıştır. Çeşmenin dikdörtgen planlı haznesi moloz taş ve tuğla ile örülmüş, üzeri tuğladan bir beşik tonozla kapatılmıştır.
Kadiriler Yokuşu’na bakan kuzey cephesi mermerle kaplıdır. Lale Devrini üslubunu sürdüren bu cephede aynataşı, yani çeşmenin bulunduğu kısım, hafifçe öne çıkarılmıştır. Aynataşının üzerinde geometrik bezemeli bir silme ve tavus kuyruğu motifli kemer göze çarpar.
Kitabeyle kemer arasındaki kıvrık dal kabartmaları Batı etkisini yansıtır. Aynataşı ile kitabeyi çevreleyen kuşakta vazo içinde çiçekler, tabakta meyveler sıralanır. Üst köşelerdeki kabarık yüzeyler, bezemelerin henüz bitirilmediğini gösterir. Çeşmenin kitabesinin Hafız mahlaslı bir şaire ait olan manzum metni, Hocazade lakaplı bir hattatın sülüs hattı ile yazılmıştır.
Kitabe şöyledir:
"Emri ceryân eyledi Hân Mahmûd´un"
"Bu Kâ´bet-ül uşşakda oldu su sebil"
"Topçubaşı yapdı didi Vehbî târih"
"Ayn-i çeh-i zemzem eser-i İsmail" (1144)
KAYNAK: SMART BEYOÄžLU / SU VAKFI
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
