Ali Kethüda Camii Merkez Sarıyer’in en eski eserlerinden biridir. Cami 17. Yy. da Sultan III. Mustafa döneminde Sadrazam Kethüdası Ali Efendi tarafından yaptırılmıştır.
Karakütük caddesi'nden girilen caminin, ilk inşa edildiğinde deniz kıyısında yer aldığı, zaman içinde kıyının doldurulması sonucunda bir miktar içeride kaldığı tespit edilmektedir. nitekim deniz yönünde kayıkhanelerin bulunduğu, kaynaklarda ifade edilir.
Hadikatü’l Cevami’de 1720-1721’de Nevşehirli İbrahim paşanın kethüdası Maktul Mehmet ağa tarafından tamir ettirildiği, bu sırada tuğla bir minare eklendiği yazılıdır. Yapının 19.yüzyılın ortalarında yenilendiği mimari özelliklerinden belki olmaktadır.
Kuzey doğu cephesinde yer alan cepheye bitişik su deposunun toprak altına alınması önerilmektedir.
Bir bodrum katı üzerine oturan cami, kapalı bir son cemaat yeri ve harimden oluşur. Cümle kapısı kuzeyde, mihrap ekseni üzerindedir. Ana mekani sekizgen kesitli pilastr başlıklı yedişer ahşap sütunla derinliğine üç nefe ayrılmıştır. sütunlar kuzey, doğu ve batı duvarları boyunca mahfili taşırlar. Mahfilin kuzey kanadında, mihrabın karşısına gelen kısmı yarım daire bir çıkma yapmaktadır. Aşağıdakilerle aynı hizada olan ahşap sütunlar çatıyı destekler. Üst katta, batı yönündeki pencerelerden beş tanesi kapı olarak kullanılmakta, bu açıklıklardan son yıllarda yapıya eklenen kadınlar bölümüne geçilmektedir. Kuzeydeki ana girişten başka doğu duvarında bir yan giriş bulunmaktadır. Duvarlar dışarıdan, kesme taş örgüsüne benzer şekilde taraklı mozaikle kaplıdır. Bütün cephelerde iki sıra halinde, dikdörtgen açıklıklı ve kesme taş söveli pencereler sıralanmaktadır. Gerek pencere söveleri gerekse de aynı özellikleri gösteren cümle kapısı söveleri pilastr şeklinde yontulmuştur. Yalnızca ana girişin üstünde daire şeklinde bir pencere açılmıştır.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
