TARİHİ BARUTHANE FABRİKASI VE KULESİ-ATAKÖY-İSTANBUL
Osmanlı Devleti’nin en büyük ve en modern baruthanesi olan Makriköy ( Bakırköy) Baruthanesi, idi . Büyük can ve mal kaybına neden olan daha eski ŞEHREMİNİ BARUTHANESİ’nin infilakından sonra, Kanuni devrinin ünlü defterdarı İskender Çelebi’nin bu günkü bir ucu Ataköy bitimindeki AYA MAMA deresine diğer ucu ZUHURAT BABA tarafına kadar uzanan 60 dönümlük bir alana sahipdir.
Günümüzde gökdelenler, modern binaların arasında ayakta kalan İSPİRTOHANE BİNASI; şu an Yunus Emre Kültür Sitesi olarak kullanılan BARUTHANE BİNASI ve diğerlerinden daha farklı ve daha eski olan deniz kıyısındaki BARUTHANE KULESİ bizlere eski Makriköy Baruthanesi’nin büyüklüğü ve ihtişamı hakkında somut fikir verebilmektedir.
1700 yılında Baruthane-i Amire adıyla hizmete girdikten sonra geçen yıllar içinde, Fransa’dan getirtilen mimar ve mühendislerin yaptıkları daha modern binalar ve eklemelerle tesis büyümüş ve geliştirilmiştir.
III:Selim döneminde Makriköy Baruthanesi’nin başına getirilen Dad Arakel Efendi’nin başarılı çalışmalarıyla tesisler yıllık iki bin kantar barut üretebilecek konuma gelmiş, bundan böyle geçen yıllar içinde çok daha kaliteli dumansız barut üretimine gidilmiştir.
Şüphesiz, eski baruthane tesislerinden günümüze kalmış olan en görkemli yapı, Ataköy 5. kısım mahallesi’nin karşısında yükselen, deniz kıyısındaki BARUTHANE KULESİ ya da eski adıyla BARUTHANE KASR-I HÜMAYUN’udur.
Bu güzel kule 1792 yılında, bir seyir ya da dinlenme köşkü tarzında III. Selim tarafından yaptırılmış, gerek III. Selim ve ondan sonra gelen II. Mahmut ve Abdülmecid tarafından baruthaneyi ziyarete geldiklerinde, çıkıp oturdukları, kahvelerini içip Baruthane’nin ileri gelen yöneticileriyle sohbet ettikleri bir yer olmuştur.
Üst üste kare şeklinde üç kattan oluşan, çevresiyle çok uyumlu bir görüntü arz eden bu cihannüma köşk, güzellik ve tarihinin insanlara gösterilmesi yerine. uzun yıllardan beri girilmesi yasak bir arazide kendi başına terk edilip hapsedilmiş, kaderine terk edilmişti.
Günümüzde TOKİ tarafından ele geçirilen Ataköy’deki kıyı şeridinin üzerinde soru işaretleriyle dolu bir gelecek beklentisi Bakırköy Mimarlar Odası ve Bakırköy Belediyesi’nin Anıtlar Kurulu’na başvuruları neticesi 2019 yılında eski baruthane Millet parkı olarak kullanıma açılarak kurtarıldı.
KAYNAK FEST TRAVEL
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ (dron çekimi Bakırköy Belediyesi alıntı)
TARİHİ BARUTHANE FABRİKASI VE KULESİ-ATAKÖY-İSTANBUL Fotoğraf Galerisi