GÜLŞEHİR – KARAVEZİR SEYYİD MEHMET PAŞA MEDRESESİ - NEVŞEHİR
Nevşehir’in Gülşehir ilçesinde, Nevşehir Caddesi, Karavezir Mahallesi’ndedir. Kütüphane, cami, medrese, hamam ve çeşmeden meydana gelen Karavezir Seyyid Mehmet Paşa Külliyesi’nin bir parçasıdır. Medresenin dershane mekanı aynı zamanda kütüphane olarak planlanmıştır. Bugün medresenin tümü Gülşehir Karavezir İlçe Halk Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.
Batıdan doğuya doğru eğimli bir arazi üzerinde yer alan Karavezir Seyyid Mehmet Paşa Medresesi düzgün kesme taşlarla inşa edilmiştir. Yapının güneydoğu köşesinde yer alan kütüphane (dershane) mekanı, diğer hücrelerden daha geniştir.
Kütüphanenin doğu cephesi diğer hücrelere göre dışa taşıntı yapmaktadır . Kare planlı kütüphanenin üstü kurşun kaplı bir kubbeyle örtülüdür . Kubbe, dıştan sekizgen prizma şekilli bir sahte kasnak ile çevrelenmiştir. Gövdeyi ve kasnağı, düz bir saçak dolanmaktadır. Kare planlı kütüphanenin üstü, pandantif geçişli bir kubbeyle örtülüdür. Yapı içte sıvalı ve boyalı durumdadır. Dilimli kemerli giriş açıklığı içte dikdörtgen şekillidir. Duvarlar üzerindeki pencereler içte de dikdörtgen şekillidir. Batı duvarı üzerinde iki, kuzey ve güney duvarları üzerinde ise birer adet dikdörtgen şekilli niş bulunmaktadır. Güney duvarının batı ucunda ise dikdörtgen şekilli daha küçük bir niş daha yer almaktadır.
Giriş üzerinde yer alan kitabe bir ayet kitabesidir.
Kitabe metni şöyledir:
Anlamı: “Yoksa size ait (indirilmiş) bir kitab var da onda mı okuyorsunuz?”.
Medrese avlu girişinin üst kesiminde yer alan inşa kitabesi, yan yana ikişer kartuştan oluşan beş satırdan meydana gelmektedir.
Kitabeye göre yapı, H.1194 / M.1780 tarihinde inşa edilmiştir. Kitabe metnini Şair Adil yazmış, kitabeyi ise Topkapı Sarayı müteferrikalarından ve Bina Emini olan Veliyüddin hakk etmiştir. Tarih ebcedle de düşürülmüştür. Ancak ebced hesabına göre tarih H.1192 / M.1778 çıkmaktadır. Kitabenin şaire sipariş edildiği tarih H.1192 /M.1778, yapının inşasının bittiği tarih ise H.1194 / M.1780 olmalıdır. Dolayısıylakütüphane de medresenin bir parçası olduğuna göre bu tarihte inşa edilmiştir.
KAYNAK: SANAT TARİHİ DERGİSİ (H.Sibel ÇETİNKAYA )
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
GÜLŞEHİR – KARAVEZİR SEYYİD MEHMET PAŞA MEDRESESİ - NEVŞEHİR Fotoğraf Galerisi
CAMİİ 2.jpg)
