Taşkınpaşa Köyü Ürküp ilçesi 18 Km Güneyinde olup güneyinde Şahinefendi kuzeyinde Cemil doğusunda Yeşilöz ve Akçaviran, batısında Mazı Köyü ile komşudur .Nufusu yaklaşık olarak 950 civarındadır.
Taşkınpaşa Köyü Damsa vadisinin ortasında yer almaktadır. Bu vadi yaklaşık olarak 15 Km kadardır. Ürgüp -Yeşilhisar yolu üzerinde yolun sağ tarafında yer alır. Köy adını Anadolu Selçuklu Beylerinden Emir Taşhunpaşa'nın buraya yerleşerek Bir Cami bir Medrese ve bir kümbet yaptırıp buraları ihya etmesi nedeni ile almıştır. 13.yy.' da Taşhun Paşa IV.Rukneddin Kılıçarslanın Komutanlarından olup Ürgüp ve yöresinin İslamlaştırılmasına büyük emekleri olmuş bir kişidir. Yaptırmış olduğu Cami ve medresenin taş işçilikleri Selçuklu Taş işçiliğinin nadide eserlerindendir.
Caminin orjinal Mihrap ve mimberi İslami ahşap işçiliğinin en güzel örneklerindendir. Halen bu mihrap ve mimber Ankara Etnog rafya müzesinde sergilenmektedir. Medrese ise Biltur Bakanlığı tarafından Restora edilerek şu anda Kütüphane olarak hizmet verilmektedir.
Köyde bu tarihi eserlerin dışında Taşkın Paşanın çocuklarına ait bir kümbet ve Kendisine ait ayrı bir Kümbet vardır. Ayrıca eski mezarlık içerisinde Kesikbaş Türbesi bulunmaktadır. Köyün İçeribağlar Mevkiinde büyük bölümü yıkılmış kayadan oyma bir kilise bulunmaktadır.
Taşkınpaşa Köyün sınırları içerisinden doğarak Taşkınpaşa,Cemil ,Mustafa Paşa ve Ürgüp sınırları içerisinden geçerek Kızılırmak'a dökülen Damsa çayı geçtiği arazilere hayat vermekte bozkır artasında Damsa vadisini yeşile bezemektedir. Damsa Baraj gölü bu çay üzerinde sulama amaçlı inşa edilmiş yörenin en güzel mesire yerlerindendir.Taşkınpaşa Köyü Güneybatısındaki İçeribağlar ve Kuzeyindeki Güllüceler Mevkiindeki güver cinlik ve peribacaları ile görülmeye değer harika doğa güzellikleridir.
Köyde tipik İç Anadolu iklimi hakimdir.Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı geçer. Köyde patates başta olmak üzere tahıl, kayısı ,üzüm elma,ve kıska(soğan)yetiştirilir. Köyün geçiminin tamamı tarım üzerinedir. Son yıllarda hayvancılık özellikle süt inekçiliği gelişmiştir. Köyün denizden yüksekliği yaklaşık olarak 1200 Metredir.
Damsa Köyü tarihte bir çok ilim adamı yetiştirmiş .Taşkıppaşa'nın inşa ettirdiği Medrese yörenin bir ilim yuvası olmuş ve çevresine uzun müddet ışık saçmıştır. Bu nedenle Osmanlılar döneminde de köyden sarayda çalışan kişiler olmuştur. Köyde okumaya ayrı bir önem verilmiş bu sebeble 1918 yılında ilkokul açılmış ve halen köyde İlköğretim birinci kademe eğitim yapılmaktadır. İlköğretim 2.Kademe 6-7-8. sınıflar Mustafa Paşa Kasabasında taşımalı eğitim yapılmaktadır.
Taşkınpaşa'dan başka köyden askeriyede üst düzeyde görev almış Rıfat paşa (KOCATAŞKIN) ve Bahaddin ARIKAN Paşa (Halen Hayatta) damsanın gurur kaynaklarıdır. Ayrıca ses ve saz sanatçısı Refik BAŞARAN'da damsanın yetiştirdiği önemli kişilerdendir.
Köyün en çok yapılan yemekleri arasında yaprak sarma, tandır fasulyesi, mantı, tatlı yahni pökmez,köftür,pelver sayılabilir. Köyün halen faaliyette olan iki adet camisi sağlık ocağı, kütüphanesi bir kahvehanesi iki bakkalı, üç sınıflı bir ilköğretim okulunda (şu anda iki öğretmen görev yapmıyor) bulunmaktadır.
Tarihiyle Turizmi ile tarımı ile çağdaş yaşam standartlarını yakalamış bir köy olan paşa köyü görülmeye değer şirin bir Anadolu köyüdür.
Bilgiler:Mehmet DÃœNDAR
Türkan Diker İlköğretim Okulu Müd.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
