Bodrum’da çok kimsenin dikkatini çekmeyen, bazıları beyaz kireçle boyanmış yarım küre şeklindeki taş sarnıçlara KÜMBET denir.
Bazıları Bodrum’un simgesi olmuş en az 500 yıllık sanat eserleridir. Ancak zaman içinde çoğu tahrip olmuştur. Ne yazık ki kümbetlerin tarihi ve sayıları hakkında (bilinen, yayınlanmış) bir çalışma yoktur.
Bu sarnıçların Bizans döneminden kaldığı söylenir. Bir başka söylentiye göre de Rodos seferi sırasında ordunun su ihtiyacını karşılamak için Kanuni Sultan Süleyman’ın 1520 ‘lerde yol boyunca inşa edilmiştir. Bu kümbetler Mimar Sinan’ın eserleridir.
Kümbet sarnıçlar, 7 – 10 metre çapında daire şeklinde örülen taş duvar üzerine inşa edilen, kürenin üçte biri ölçüsünde kubbeden oluşur. Kubbe yerel taşların ters gerilme tekniğiyle örülmesinden yapılmış, tam tepeye oturtulmuş kilit taşı ile 500 yıl ayakta kalacak sağlamlıkta olması sağlanmıştır. İlk yapılan sarnıçların kubbelerinde sıva yoktur.
Temel duvar ile kubbenin birleştiği yerde kubbeyi çepe çevre dolanan bir oluk ve kubbeden süzülen yağmur suları bu oluklarda toplandıktan sonra olukların bu yerlerinde açılan deliklerlesarnıcın ana bölümünde toplanır.
Ana bölüm 2-2,5 metre derinliktedir. Sarnıca küçük bir kapıdan girilir. Bazı kapılar üzerinde kitabeleri vardır. Kapı seviyesinden sarnıcın dibine doğru basamaklar yapılmıştır. Su seviyesi azaldıkça suya ulaşmak isteyen zorlanmaz. Kapı önünde hayvanların sulanması için yalaklar vardır.
Günümüzde yapılan hesaplara göre bu sarnıçlar yaklaşık 75 metre küp su depolama kapasitesi bulunmaktadır. Bodrum çevresinde yağan yağmur miktarına göre bir kümbet mevsiminde ancak 25 metre küp suyu toplayabilir. Kalan 50 metre küp su sarnıca çevredeki kanallardan gelir. Kümbetler çevrenin eğimine göre toprak üstü yağmur suyu toplanacak yerlere konumlandırılmıştır. Su kanallarından gelen su taşlardan süzüldükten sonra toprak seviyesinde açılan oluktan sarnıca akar.
Önünde bulunduğumuz bu sarnıç 1857 yılında Giritli Hacı Hasan Ağa tarafından hayrat olarak yaptırılmıştır. 12 metre çapında 2 metre derinliğindedir. 1902 yılından beri de Ayaz Ailesinin korumasındadır.
BODRUM'DAKİ DİĞER SARNIÇLAR:
1 Sarnıç Türkkuyusu Meydanı
2 Sarnıç Atatürk Caddesi
3 Sarnıç Çevre Yolu Kelerlik Sokak Sonu
4 Sarnıç Turgutreis Caddesi
5 Sarnıç Çevre Yolu-Uzunkuyu Sokak Sonu
6 Sarnıç Artemis Caddesi
7 Sarnıç Omurca Mevkii
8 Sarnıç Neyzen Teyfik Cad. Tersane Yanı
9 Sarnıç Eskiçeşme Mahallesi
10 Sarnıç Eskiçeşme Mahallesi-Gümbet Yolu
11 Sarnıç Omurç a Mahallesi
12 Sarnıç Omurç a Mahallesi
13 Sarnıç Eskiçeşme Mahallesi-Gümbet Yolu
KAYNAK : SARNIÇ TANITIM LEVHASI
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
