Bodrum mescitlerinin pek çoğu XVIII. yüzyıla kadar inmektedir. Bunlardan biri giriş kapısı üzerinde bulunan kitabede “Sahibü’l-hayrât Hızıroğlu Kara Mustafa sene 1170 (1756- 1757)” ifadesi yer alan Kelerlik/Kilerlik Camii’dir. Arşiv kayıtlarında Hızırzâde Hacı Mustafa Mescidi olarak da geçmektedir78. 1784 tarihli bir arşiv kaydında Hızıroğlu Mescidi için 2kıyye zeytinyağı vakfedildiği Öğrenilmektedir. Ayrıca Bodrum şer’iye sicillerindeki kayıtlarda 1834-1836 yıllarında halk tarafından bu camiye 1.027 kuruş vakfedildiği anlaşılmaktadır.
Muhtemelen Hızıroğlu Mescidi Sultan II. Abdülhamit (1876-1909) döneminin başında Kelerlik Camii olarak yeniden inşa edilmiştir. Bu camii Bodrum rüsumat müdürü tarafından 1898 yılında yeniden inşa ettirilmiştir. Bununla birlikte iki yıl sonra mescidin beraberindeki mekteple birlikte onarıma muhtaç olduğu ifade edilmiştir. Rüsumat müdürü Şerafettin Efendi mescide hayır sahipleri tarafından mescidin ihtiyaçları ve onarımı için vakfedilen, kazama müftüsü elinde bulunan tarla ve para senetlerinin ortaya çıkarılmasını tavsiye etmiştir. Bu durumda mescidin tamire muhtaç yerlerinin vakıf gelirleriyle yaptırılması düşünülmüştür.
Mescidin Bitez mevkiinde 3 dönüm tarlası ile bir miktar nakit para geliri vardır. Bunların Rüsumat müdürünün tavsiyesiyle kimlerin elinde ise ortaya çıkarılıp mescidin tamir ettirilmesi emredilmiştir. Aradan bir süre geçtikten sonra konunun sürüncemede kalması üzerine aynı emir tekrar edilmiştir84. Nitekim yapılan incelemelerde mescidin dört kişinin zimmetinde 855 kuruş nükud vakfiyesi tespit edilmiştir. Yine yapılan incelemeden bu paranın senetlerinin mahkeme yoluyla müftü efendiye intikal ettirildiği, müftü efendinin bunları emniyetli bir şekilde koruduğu, rüsumat müdürünün verdiği beş-altı yüz kuruşla da mescidin onarıldığı anlaşılmıştır. Bunun üzerine mescide ait olan tarlanın tevliyetinin vakıf şartlarına göre bir kişiye verilmesi istenmiş86, ancak sözü edilen tarlanın vakfiyesine dair kayda rastlanmamıştır.
KAYNAK: Osmanlı Dönemi Bodrum Cami ve Mescitleri ( Fahri MADEN – Mustafa EĞİLMEZ )
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
CAMİİ 2.jpg)
