CAMÄ°Ä° 2.jpg)
|
|
|
|
|
HİPODROM DUVARLARI - VE ÇEŞME –SULTANAHMET-İSTANBUL
Sphendone, Hipodromun Kavisli Duvarı
Sphendone, kavisli veya yarım daire şeklinde duvar anlamına geliyor ve tiyatro veya hipodrom gibi yapılar için kullanılıyor. Dolayısıyla bahsettiğimiz yapı Konstantinopolis Hipodromundan yadigar.
Konstantinopolis Hipodromunun bu kıymetli parçası, yüzyıllardır tüm azameti ile yerinde duruyor. Biraz tarih ve İstanbul meraklıları ile bazı yabancı turist kafileleri dışında bu yapıyı fark edenlerin sayısı çok değil. Buna maalesef şehrin kültürel ve yönetsel sistemi de dahil.
Sphendone’a nasıl gidilir?
Sultanahmet Meydanında Sultanahmet Camii’ ni solunuzda bırakarak yürüyün, meydanın bitişine yakın karşınızda Marmara Üniversitesi rektörlük binasını göreceksiniz, onu da sağınıza alırsanız bir yokuştan aşağı inmeye başlayacaksınız ve yavaş yavaş sağda büyük bir duvar, yerden çıkmaya başlayacak, işte Sphendone buralardan görülmeye başlıyor. Duvarı takip ederek hafif sağa doğru kıvrılan yola dönerseniz, Hipodromun kavisli güney duvarı Sphenodone’a ulaşırsınız.
Yapının daha az göz önünde olan, sokak arasında kalan bir kısmı daha var, sol kavis kısmı. Oraya da yürümenizi öneririz. Yapının büyüklüğünü ve kavisin tamamını daha iyi hissedebilirsiniz. Bunun için duvarı takip etmeniz yeterli. Bir yerde sokak nedeni ile duvarın yanından uzaklaşacaksınız ancak hep sağı takip ederseniz tekrar duvar yanına gelebilirsiniz.
Duvarın bu gözden ırak sol kavis kısmını görmenizi şiddetle tavsiye ediyoruz ama bir uyarı da eşlik etsin bu tavsiyeye. Duvara baktığınızda, yakın bir zamana kadar kendisine bitişik haldeki gecekonduların yıkımı sonrası, gecekondu artıklarını maalesef üzerinde görebilirsiniz.
Sphendone’un Üstünde
Bahsettiğimiz üzere Sphendone, Konstantinopolis Hipodromunun kavisli arka/güney duvarıdır. Üst kolon ve sütunları hariç, yapının alt kısmı olduğu gibi durmaktadır. Yüzlerce yıl ayakta durmayı başarmanın yanı sıra üzerinde kısmen Marmara Üniversitesi Rektörlüğünü ve Sultanahmet Teknik Lisesini dahi taşımaktadır. Yapının istilalara, depremlere ve üzerindeki büyük binalara rağmen yüzyıllardır sağlam duruşu, Roma mühendisliğinin estetiğine ve tekniğine tekrar hayranlık uyandırtıyor.
Sphendone’nin kemerli nişler üzerinde üstü yuvarlak 25 adet tonoz, 25 oda ve kavisli bir koridordan oluştuğu ve yarış alanına bakan iç kısımda da, hipodromun diğer tribünlerindeki gibi, amfi tipi mermer oturma düzeni olduğu düşünülüyor. Canlandırma çizimlere bakıldığında ve hayaller eşlik ettiğinde görünümü şahane olsa gerek.
Hayallere minik destek için Sultanahmet Camii bahçesine girerseniz hemen bahçe duvarının kenarında hipodromun mermer amfi koltuklardan birini görebilirsiniz. Tesadüfen camii bahçesindeki bir kazıda çıkarılmış. Yerlerde çeşitli sütunlar da görebilirsiniz, çeşitli kazılarda çıkan ve büyük ihtimalle hipodromdan kalan sütunlar.
Sphendone’un Altında
Yapı sadece bu görünen kısmından ibaret değil. Toprak altında yapının kemerlerine ait kısmı görmek mümkün, ama ziyarete açık değil. Kemerlerden devam edip bir su kanalına ulaşıp, bir şişme bot içinde kürek çekerek, at yarışlarında kullanılan bakım odalarının bazılarına da ulaşmak mümkün. Şaka gibi gelse de bunun Belgeseli dahi var. Görmek isterseniz History Channel/Yeraltı Şehirleri Belgesel serisinde İstanbul bölümünü aşağıda izleyebilirsiniz.
Bu arada yapının altının su içinde olması, tartışma gerektiren ayrı bir konu.
Sphendone Hayalleri
Konstantinopolis Hipodromunun ve dolayısıyla Sphendone’nin önemini tartışmaya dahi gerek yok. Hem yıllara direnişi hem de Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarına tanıklık ve hizmet etmiş gerçek bir uygarlık emaneti oluşu öneminin yüksekliğini net şekilde gösteriyor.
Mevcut durumunda, duvar üzerindeki gecekondu artıkları, yapının iç galerisine girilememesi, çevre düzenlemesi gibi geliştirilmesi gereken birçok alan söz konusu.
Bizler biraz hayal etmeye çalıştık, bu sorunları gidersek bu yapıyı hayatımıza ve kültür turizm dünyamıza nasıl kazandırabilirdik diye.
KAYNAK: GÄ°Z Ä°STANBUL
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ |
| HİPODROM DUVARLARI - VE ÇEŞME –SULTANAHMET-İSTANBUL Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
