Thyateira Antik Kenti Lidya devletinin ve Pergamon Krallığı'nın en önemli yerleşimlerindendir. Roma İmparatorluğu boyunca, Bizans dönemine kadar kent bu isimle anılmıştır. Aziz Pavlus tarafından Batı Anadolu'da kurulan 7 kiliseden (Hristiyanlığın ilk yedi kilisesi) biri de Thyateira kentindedir. Thyateira kentine ait kalıntıların bir bölümü bugün Akhisar kent merkezinde bulunan Tepe Mezarı mevkinde görülebilmektedir.
Thyateira Roma İmparatorluğu döneminde bir savaşa da sahne olmuştur. M.S. 366'da Roma tahtı için ayaklanan ve emrine giren lejyonlarla saldırıya geçen Kilikya'lı komutan Procopius ile Roma tahtı varisi I. Valentinianus'un kardeşi Valens'e bağlı birlikler Thyateira kentinde karşılaşmışlardır. "Thyateira Savaşı"olarak tarihe geçen savaşın sonucun Valens kuvvetleri üstün gelmiş, yakalanan Procopius idam edilmiştir.
TEPE MEZARLIĞI THYATEİRA (Akhisar) antik kentinde 1974 - 1975 yıllarında yapılan arkeolojik kazılar sonucu ortaya çıkan kalıntılar; Roma imparatorluk döneminde Batı ve Güney Batı Anadolu antik kentlerinde bir çok benzeri görülen ‘iki tarafı sütun sırayla çevrili bir cadde’ ile bu caddeye koşut olarak batı yönde uzanan apsisli ve çeşitli fonksiyonel hacimlere sahip kolosal bir yapıdan oluşmaktadır.
Kuzey - güney konumunda olan ve antik kentin akropolüne uzanan; İon ve Korint tipi başlıklara sahip ve antik kaynaklarda ‘Yirmibeş Eros’la süslü yüz sütunlu yol Hekatonstyle’ olarak bilinen yoldan apsisli yapıya; çift sütun taşıyan iki postament arasında oluşan (kapı) girişten sağlanmaktadır. Geç Roma dönemine tarihleyebileceğimiz horosan harç tuğla örgülü ‘Apsisli Kolosal Yapı’ ise ana nef ve bağlı hacimlerden meydana gelmiştir.
Bazı yerli ve yabancı kaynaklarca ‘KİLİSE’ olarak düşünülen yapı daha çok BAZİLİKA AGORA karakterindendir.
CAMÄ°Ä° 2.jpg)
