Mevlevihane , Yukarı tabakhane Mahallesinde, Milli Park içindedir. Ulu cami külliyesine dahil olan yapının bu gün kitabesi yoktur. Fakat Evliya Çelebinin okuduğu eski kitabe vardır:
“BU MÜBAREK İSHAKİYE ZAVİYESİNİ, ADALETLİ EMİR, MUZAFFER KOMUTAN İSHAK BİN İLYAS 770 DE YAPILMASINI EMRETTİ. VE ONU OSMAN BİN EMETULLAH YAPTI. “
Kitabeye göre yapı, H 770 / M. 1368 tarihinde, SARUHANOĞLU İSHAK BEY tarafından mimar OSMAN BİN EMET ‘e yaptırılmıştır.
S. Eyice (Rahmet ve minnet ile) göre, Mevlevihane plan itibariyle zaviyeli yapıların öncülerindendir. Avlu sofası kubbeli, eyvanlı bir tesis olup Asya’nın eyvanlı bina geleneğini devam ettirir.
Mevlevihane’nin ince uzun eyvanımsı kapısını, Manisa Ulu Cami ve Medrese kapısına benzetebiliriz. Ayrıca ana eyvanın iki yanındaki odaların üzerini örten çelipleme tonozları da Ulu Cami de görebiliriz.
Yapı uzun tarihi boyunca birkaç kez onarım geçirmiş , 1960 yıllarına kadar harap durumda iken bu tarihten sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. Her restore de özellikleri restorasyon hatalarına rağmen, Anadolu’da orijinal olarak ayakta kalabilmiş en eski Mevlevihane olması bakımından önemlidir.
Yapı, iki katlıdır.
Zemin Kat; Kapalı avlulu medrese veya zaviyelerin planlarına benzer. Kapalı avlu dört eyvanlıdır. Güneydeki eyvan diğerlerinden daha büyüktür.Sivri kemer alınlıklı eyvanların üzeri beşik tonozlarla örtülüdür. Sivri kemerler üzerine orta avlunun kubbesi oturur. Kubbeye pandatiflerle geçilir. SEMAHANE olarak kullanılan orta bölümün etrafı yerden 50 cm. kadar yükseklikte kare şeklinde bir set çevirilidir.
Üst Kat;Güneye doğru açık “U” planlıdır. “U” nun uzun kolları ince , kısa (yatay) kolu kalındır.Üst mekanlara giriş eyvanın kuzeybatı köşesindeki 7 basamaklı merdivenli bir kapıdan olur.
Mevlevihane dıştan, kareye yakın dikdörtgen planlıdır. Kuzeyinde bir sundurması vardır. Yapının duvarları çok az parçalanmış masif görünüm verir. Üst ortasında küçük bir kubbesi bulunur. Diğer kısımları düz dam şeklindedir. Doğu ve batı cepheler birbirine benzemektedir. Her iki cephede de eksenden güneye kaymış sivri kemer alınlıklı dikdörtgen ikişer pencere ile eksenden kuzeye kaymış sivri kemerli fil gözlü üst pencereler görülür.
KAYNAK: MANİSA’DA TÜRK Devri YAPILARI(Prof. Dr. HAKKI ACUN )
FOTOĞRAFLAR : EROL ŞAŞMAZ
CAMİİ 2.jpg)
