CAMİİ 2.jpg)
|
|
|
|
|
YUNTDAĞ YENİCE MAHALLESİ CAMİİ – YUNUSEMRE-MANİSA
Yuntdağ Yenice Mahallesi Manisa Merkez Yunusemre ilçesine 40 km. mesafede küçük bir yerleşim yeridir.
Yuntdağ Yenice Mahallesi’nde bulunan cami kareye yakın dikdörtgen bir alan üzerine oturmakta olup, ahşap tavanlı harim ve son cemaat yerinden oluşmaktadır. Yapı özellikle iç mekân yazı süslemeleriyle dikkat çekmektedir.
Camide farklı tasarımlarda, oldukça değerli celi sülüs, celi kûfi ve celi divani yazı çeşitlerinde âyet-i kerimeler, hadis-i şerifler, Kelime-i Tevhid, Kelime-i Şahadet, Esmaü’l-Hüsna’dan bölümler ve dua metinleri bulunmaktadır.
Yazılar özellikle mihrapta yoğunlaşmıştır. Hicri 1319 (1901-02) yılında inşa edilmiş bir köy camiinde bulunan zengin hat yazılarının Hüseyin Avnî bin Mustafa imzalıdır.
Yuntdağ Yenice Mahalle Camii harim giriş kapısının üst kısmına yerleştirilmiş, tâlik hatlı dört satırlık mermer kitabesine göre H.1319 (1901-02) yılında mahalle sakinlerinin gayretleriyle inşa edilmiştir .
Koyu yeşil zemin üzerine sarı renkle kabartma olarak hakkedilen kitabenin Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metni aşağıdaki gibidir:
بوقريهاهلنگسعيرضاءحضرتمولى بحمدهللاياپلدىبوعبادتگاهبهشتآسا
بوجامعدهجماعاتگمقامىجنةالمأوى اقمواامرنگفرمودهسنهامتثالايله
نيجهآياتااحاديثلراوقونربيلنوررعنا قورلدىكرسىمنبرمزينزيورانور
سالمتلهجماعاتىبولهلرزروۀعليا ( ٩۱۳۱ ) الهىطولمرتجهبناسينايلهمستقوي
Kitabenin transkripsiyonu şöyledir:
Bi-ĥamdillâhi yapıldı bu ‘ıbâdetgâh behişt-i âsâ
Bu íarye ehlinin sa‘yi rıýâen Ĥażreti Mevlâ
Aíımû emrinin fermûdesine imtisâl ile
Bu câmi‘de cemâ‘atin maíamı cennetü’l-me’vâ
Kuruldi kürsî minber-i müzeyyen zîvera’n-nur
Nice âyât ahâdisler okunur bilünür ra‘nâ
İlahi tûl-ü müddetçe binasın eyle müstaívim
Selâmetle cemâ‘ati bulalar zirve-i ‘ulyâ
Kitabenin günümüz Türkçesi ise aşağıdaki gibidir:
Allah’a şükürler olsun bu cennet gibi ibadethane yapıldı,
Bu köy halkının Allah rızası için yaptığı gayretlerle.
Namaz kılın emrine uygun hareketle
Bu camide cemaatin durağı cennet makamıdır.
Nur gibi süslü minber, kürsü kuruldu
Nice ayetler ve hadisler okunur, güzelce anlaşılır.
Yarabbi uzun müddet binasını sağlam eyle
Esenlikle cemaati bulsun pek yüce mevki.
Cami kaba yonu taştan örülü bahçe duvarlarıyla kuşatılmış olan eğimli bir avlu içerisinde yer almaktadır. Avluya doğu ve kuzeybatı tarafta yer alan iki adet kapı ile girilmektedir.
Caminin asıl ibadet mekânı 9,77 x 8,59 m. ölçülerinde, kareye yakın dikdörtgen planlıdır, harimi düz tavanlıdır. Asıl ibadet mekânı ile birlikte kuzeyinde yer alan son cemaat yeri camiyi meydana getirmektedir. Son cemaat mahallinin doğusunda eski minareden kalan kaide, batı tarafında ise muhdes minare yer almaktadır.
Yenice Mahalle Camii Yazıları:
Başlı başına bir sanat olan Hüsn-ü Hat (Güzel Yazı) telkin ve tebliğ edici olma özelliğinin yanında estetik olarak da mimaride tarih boyunca çok büyük rol oynamıştır. Özellikle camilerde mimariyi tamamlamak ve eserin güzelliğini arttırmak için hat sanatının engüzel örnekleri kullanılmıştır.
Yuntdağ Yenice Mahalle Camii Hattat Hüseyin Avnî bin Mustafa imzalı yazı kompozisyonları ile dikkat çekicidir. Yazı düzenlemeleri özellikle mihrap nişinde yoğunlaşmaktadır. Celî sülüs,celi kûfî ve celi divanî ile yazılmış bu kompozisyonlarda Kelime-i Tevhid, Kelime-i Şahadet, dua metinleri ile ayet ve hadislerin etkin bir biçimde kullanıldığı görülmektedir.
Hat sanatının zengin koleksiyonunu bünyesinde taşıyan Bursa Ulu Camii’ndeki yazılardan bazılarının Anadolu’nun ücra bir mahallesinde bulunan böyle bir yapıda uygulanması ayrıca değer taşımaktadır.
Yapıda ayrıca iki adet yazı resim de yer almaktadır. Bunlardan biri harimin batı duvarındadır. Burada Eshab-ü’l-Kehf isimlerinin gemi biçimine getirildiği görülmektedir.
Hıristiyanlar arasında aziz kabul edilen yedi uyurlar Müslümanlar tarafından da kutsal sayılmış; isimleri camilere, tekkelere ve halk arasında kullanılan muskalara nakşedilmiştir.
Diğer bir yazı resim örneği de harim doğu duvarında bulunmaktadır. Bu levhada Amentü duasının yazılarından kayık formlu yazı resmi oluşturulmuştur.
Yuntdağ Yenice Mahallesi Camii ile birçok açıdan büyük benzerlikler gösteren Yuntdağ Karakılınçlı Mahallesi Camii (H.1325/1907-08) harim güney duvarı ve batı duvarında da Yuntdağ Yenice Mahallesi Camii yazılarına benzer hat örnekleri görmek mümkündür. Yuntdağ Yenice Mahallesi Camii yazılarını da yazan Hattat Mustafa oğlu Hüseyin Avnî’ye ait bu yazılar Yuntdağ Yenice Mahallesi Camii yazıları kadar yoğun ve gösterişli değildir. Ayrıca yazıların bir kısmı yapılan hatalı boyamadan dolayı silinerek tahrip edilmiştir.
Sonuç olarak :
Yuntdağ Yenice Mahalle Camii’nin sade mimarisine karşın harimdeki yazı çeşitliliği iç mekâna gösterişli bir hava katmaktadır. Yapı içerisindeki bu yazılar sadece dekoratif gayeyle yazılmamıştır. Bu hat örnekleri aynı zamanda camiye ibadet için gelenlere tebliğde bulunmak, okuyanlara anlamlı mesajlar vermek maksadıyla da yazılmıştır.
Bu uygulama, ibadetlerin yanında Allah ve peygamber sevgisini toplumun her kesimine ulaştırma gayreti olarak da yorumlanabilir.
Yapı, inşa ve süsleme tarihi ile birlikte yazıları yazan Hattat Mustafa oğlu Hüseyin Avnî adını vermesi bakımından önemlidir. Aynı hattatın Yuntdağ Karakılınçlı Mahallesi Camii’nde de benzer yazılarının bulunması Manisa ve çevresindeki başka yapılarda da aynı hattata ait bu tip yazı süslemelerin bulunabileceğini akla getirmektedir.
KAYNAK: YUNTDAĞ YENİCE MAHALLESİ CAMİİ YAZILARI (Halil İbrahim ERYILMAZ)
FOTOĞRAFLAR: EROLŞAŞMAZ |
| YUNTDAĞ YENİCE MAHALLESİ CAMİİ – YUNUSEMRE-MANİSA Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
